De vroegere bouwvergunning heet vandaag officieel een omgevingsvergunning. Dit is de toestemming van de overheid om bepaalde werken uit te voeren aan een woning of perceel. Zo wordt gecontroleerd of je plannen voldoen aan de geldende regels en bouwvoorschriften.

Voor een aantal werken hoef je geen omgevingsvergunning aan te vragen. Het gaat daarbij vooral om onderhoudswerken, binnenverbouwingen en beperkte ingrepen aan je woning of tuin.

1. Onderhoudswerken

Werken die bedoeld zijn om slijtage of schade te herstellen, mag je zonder vergunning uitvoeren. 

Denk bijvoorbeeld aan het schilderen of kaleien van een gevel, het vervangen van pleisterwerk, het herstellen van een oprit of het vernieuwen van onderdelen van het dak zoals kepers, panlatten en leien.

2. Binnenverbouwingen

Voorwaarde is wel dat:

Voor erfgoed gelden aparte regels.

3. Losstaande bijgebouwen

Daarnaast gelden enkele voorwaarden:

Ook hier gelden aparte regels voor erfgoed.

4. Omheiningen

Voor afsluitingen gelden specifieke hoogtes. 

5. Gevel- en dakwerken

Daarbij mag het bouwvolume niet veranderen en de EPC-score van de woning niet verslechteren. Voor erfgoed gelden opnieuw aparte regels.

6. Isolatie

Je mag zonder vergunning extra isolatie aanbrengen aan buitenmuren en daken, inclusief de afwerking. De totale dikte mag wel niet meer dan 26 cm bedragen en de rooilijn mag niet overschreden worden.

Grenst je gevel rechtstreeks aan het voetpad, dan is een vergunning wel nodig.

Voor zonnepanelen of een zonneboiler is sinds 1 maart 2026 geen vergunning of meldingsplicht meer nodig, zolang je aan de voorwaarden voldoet.

Ook airco’s en warmtepompen kan je zonder vergunning plaatsen, bijvoorbeeld in de tuin, op de gevel of op een plat dak, op voorwaarde dat je voldoende afstand houdt tot de perceelsgrens. Kijk ook na bij je gemeente of er geen erfdienstbare weg tussen ligt.

Voor ontbossen is altijd een vergunning nodig, maar het verwijderen van één enkele boom kan zonder vergunning als:

Ook voor een zwembad of zwemvijver is geen vergunning nodig zolang je in totaal niet meer dan 80 m² aan niet-overdekte constructies hebt in de zij- en achtertuin. Overschrijd je die grens of ga je in tegen andere plannen, dan is een vergunning wel vereist.

Wat valt onder niet-overdekte constructies in je zij- en achtertuin:

Voor grotere of structurele ingrepen is een omgevingsvergunning verplicht.

1. Nieuwbouw

Wie een woning bouwt, heeft altijd een vergunning nodig. Hiervoor werk je samen met een architect die het dossier indient bij de gemeente.

2. Afbraak

Bij erfgoed of herkenningspunten in het straatbeeld is een vergunning sowieso verplicht.

3. Uitbreidingen

Wil je een woning uitbreiden met een aanbouw (lees: niet losstaand), zoals een veranda, garage of poolhouse dat verbonden is met de woning, dan heb je een vergunning nodig vóór de start van de werken. Je bent voor deze werken niet verplicht om een architect in te schakelen tenzij het de stabiliteit wijzigt.

4. Wijzigen van het aantal wooneenheden

Als je een woning opsplitst in meerdere units, zoals appartementen of studio’s, moet je hiervoor een vergunning aanvragen. Ook het omvormen van een woning naar een kangoeroewoning valt hieronder.

5. Functiewijziging

Wanneer de functie van een gebouw verandert, bijvoorbeeld van woning naar kantoor of handelszaak, is een vergunning altijd verplicht, zelfs zonder dat er werken worden uitgevoerd.

6. Gronden splitsen

Ook voor het opsplitsen van een perceel om te verkopen is een vergunning nodig. Dit heet een verkavelingsvergunning.

Daarnaast zijn er nog andere ingrepen waarvoor een vergunning vereist is, zoals het aanleggen van een parkeerplaats in de voortuin, vegetatiewijzigingen of bepaalde handelsactiviteiten.

Ook bij wijzigingen tijdens de werken kan het nodig zijn om opnieuw een vergunning aan te vragen. 

Bron: Spotto